Mu fya miti ya muno nshiku, ifipe fya kupiminako umulopa fyasanguka ica kubomfya icacindama nga nshi ku kupima ubulwele bwa ku cipatala. Pa mulandu wa kuti amano ya fya miti yalikula bwangu bwangu mu calo conse, ukufwaya kwa fipe fya kupiminako umulopa kwalitwalilila ukukula, kabili umulimo wa iko mu kufwailisha amalwele, ukuceeceeta ubumi bwa muntu no kundapa bwino bwino kwalicilapo ukumoneka.
Umulimo uukalamba uwa cakupiminako umulopa wa kusanga mukwangufyanya ifilangililo ifingi ifya mulopa ukupitila mu fyakupangapanga ifyaibela, ukubikapo insandesande sha mulopa ishakashika, insandesande sha mulopa ishabuuta, impendwa ya masendele ya mulopa, elyo ne fipimo fya mipangilwe ya fintu pamo nga hemoglobin, shuga mu mulopa, na mafuta ya mulopa. Iyi data ilapeela badokota ubushininkisho bwacindama ubwa kufwailisha pa kwafwilisha ukwishiba amafya ya bumi ayapusanapusana pamo nga ukucepa kwa mulopa, ukulwala, ubulwele bwa shuga, no bulwele bwa mutima. Ukulingana ne nshila sha kale isha kupiminamo umulopa, ifipimo fya kupiminako umulopa fyalikwata amaka yafulilako kabili ifipimo fya kulufyanya ifinono, ificefyako nga nshi inshita ya kupiminako kabili ifilenga abalwele ukusanga ifyafumamo fya kufwailisha bwangu.
Ukulingana na fintu umutengo wa calo conse ulemona, ukufwaya kwa fipe fya kupiminako umulopa kulelanga ukuti kwalicilapo ukukula. Ku lubali lumo, ukukulilako kwa kukota kwa bantu no kulunduluka kwa malwele ya cikabilila fyalengele ukukula kwa kufwaya ukufwailisha kwa fya miti; ku lubali lumbi, ukuwamya kwa fikuulwa fya fya miti mu fyalo ifikula na kabili kwalenga ukuti kube ifintu ifya kulenga abantu ukutemwa ifya kufwailisha umulopa. Ukulundapo, ukukula kwa mimwene ya miti iyalinga, ubuteko bwa bapituluka mu mulopa na bo bulekulilako lyonse, pamo nga ukubika pamo amano ya buntunse pakuti bafike pa kufwailisha kwa fishinka ukwalungatana, nangula ukufikilisha ubukabilo bwa kusakamana kwakubalilapo no kuceeceeta ubumi bwa lupwa ukupitila mu mipangilwe iyinono.
Pa nse ya fya miti, imibele ya kubomfya ifipe fya kupiminako umulopa na yo ilekulilako. Ica kumwenako fye, mu fya miti ya ku sukulu, abacimfyanya balapituluka mu fyo umubili wabo ulebomba ukupitila mu kupima umulopa lyonse; mu fya kufwailisha ifya sayansi, abafwailisha umulopa balaafwa abafwailisha ukumona ifyo umulopa no bulwele fyapalana. Aya ma aplikashini ayapusanapusana yalikulisha na kabili icifulo ca makwebo ica bapitulukamo mu mulopa.
Ku fya makwebo fya ku calo cimbi, amaka ya makwebo aya calo conse aya fipimo fya mulopa yalikulisha. Pa mulandu wa kuti ukufwaya kwakulilako ukwa kutwala ifipe fya ku cilye mu fyalo fyapusanapusana, amashuko ya kutuma ifipe fya kupiminako umulopa ku fyalo fimbi yalikulilako. Pa nshita imo ine, ukubwekeshapo kwa fya sayansi no kuwamya imibombele ya mu ncende nafyo fyasanguka ifishinka fikalamba ifya kucincimusha ku makampani ukukulilako mu cifulo ca makwebo ica calo conse. Ku ntanshi, abapituluka mu mulopa bakatwalilila ukubomba umulimo ukalamba mu fya bumi, ukupeela ukwafwilisha kwafikapo kabili ukwalungama ukwa kufwailisha abalwele mu calo conse.





